Verhogen vaccinatiegraad

De redenen waarom mensen zich niet laten vaccineren blijkt heel divers. Sommigen kennen simpelweg ziektes als polio en difterie niet meer. Ook geloofsovertuiging speelt een rol. Anderen vertrouwen overheidsprogramma’s niet en weer anderen lezen online foutieve informatie over vaccins. En er zijn praktische drempels, zoals de afstand naar priklocaties of prikangst.

Er is dus niet één oplossing om de vaccinatiegraad te verhogen. Het is maatwerk en daarvoor bedachten we in 2025 drie actielijnen:

1. Praktisch: verbeteren van toegang en zichtbaarheid
2. Denken en voelen: doelgroepgerichte aanpak om meer (ouders van) kinderen en jeugdigen te bereiken
3. Sociale processen: vertrouwen versterken via samenwerking met partners en sleutelfiguren

Een aantal acties is in 2025 al in gang gezet, waaronder de voorbereiding van extra vaccinatielocaties tijdens de groepsvaccinatiedagen. In het kader van het Rijksvaccinatieprogramma voor 4 tot 18-jarigen openden wij in het voorjaar 2026 twee locaties in Maastricht en in het najaar 2025 twee locaties in Heerlen. Normaal is er slechts een locatie per subregio.

Voor een fijnmaziger bereik komen de extra locaties midden in wijken waar veel mensen wonen. Dichtbij en laagdrempelig dus.

Hoe positief de doelgroepgerichte actielijn in samenwerking met partners kan uitpakken, ontdekten we met de griepprik voor volwassenen. We waren bij huisartsen aanwezig die griepprikdagen hadden. Alle mensen die ook in aanmerking kwamen voor het coronavaccin, vroegen we ter plekke of ze meteen die prik wilden. Veel mensen vonden dat praktisch en fijn.

We voerden nog een praktische aanpassing door in onze reguliere dienstverlening. De leeftijd voor de herhaalprik tegen bof, mazelen en rodehond was 9 jaar. Kinderen moesten hiervoor altijd naar een groepsvaccinatie. De Gezondheidsraad adviseerde om de leeftijd te verlagen naar 2,5-3,5 jaar. Zo krijgen kinderen de prik bij het consultatiebureau. Ze komen hier toch al én zijn op jongere leeftijd volledig beschermd.

Vanaf oktober zijn we de RS-prik (Respiratoir Syncytieel prik) voor baby’s gaan aanbieden. De goede opkomst in Zuid-Limburg zorgde direct voor minder ziekenhuisopnames in de winter. Ook werkten we in 2025 aan de inrichting van een eigen vaccinatievoorziening om reisvaccinaties, beroepsvaccinaties en vaccinaties op maat aan te bieden. Deze voorziening is sinds 1 januari 2026 open.

Stap voor stap brengen we de vaccinatiegraad in Zuid-Limburg omhoog, bij jong en oud.

Geweld in afhankelijkheidsrelaties

Inwoners en professionals weten de weg naar Veilig Thuis steeds beter te vinden omdat onze bekendheid toenam. En dat is goed. Want het eerder signaleren en melden van geweld, zorgt ervoor dat we eerder in actie komen om de cirkel van geweld te doorbreken. Zo bewegen we steeds meer naar preventie.

Om professionals te helpen eerder signalen van geweld te herkennen in de praktijk, deelden we in 2025 proactief onze kennis met hen. We organiseerden twee succesvolle voorlichtingsmiddagen, waar ruim 300 professionals uit de hele keten aan deelnamen. Vanuit onze expertrol vertelden we uitvoerig wie we zijn, wat we doen en wanneer ze ons kunnen inschakelen. Veel professionals kennen ons wel, maar zijn nog niet volledig op de hoogte waarvoor ze bij ons terechtkunnen.

Vervolgens gingen we dieper in op specifieke thema’s. Het eerste thema was gerelateerd aan intieme terreur en dwingende controle. Een ervaringsdeskundige vertelde wat Veilig Thuis hierin had betekend voor haar als slachtoffer. Ook het thema ‘Baby met letsel’ kwam aan bod. Samen met een vertrouwensarts en een gedragswetenschapper namen we de professionals interactief mee langs beslismomenten en onze samenwerking met ketenpartners, zoals medische professionals, politie en gemeente.

Professionals waardeerden de voorlichtingsmiddagen enorm. Ook de praktische tools die we gaven, werden goed ontvangen. Met deze tools zijn ze beter toegerust om adequaat te handelen als ze geweldsignalen herkennen, zodat ze snel bij ons aan de bel kunnen trekken. Hiermee verkleinen we eventuele handelingsverlegenheid en verlagen we de drempel om advies te vragen of te melden wanneer er sprake is van geweld. Zo werken we aan een veiliger Zuid-Limburg. Samen.

Samen gezond in de regio

Gezondheid wordt bepaald door een veelheid aan factoren, waaronder werk, opleiding, taal, schulden en eenzaamheid. Daarom kan GGD Zuid-Limburg dit niet alleen. In 2025 werkten we samen met zorgpartners, sportverenigingen, scholen, kinderopvang, werkgevers en bibliotheken. GGD Zuid-Limburg is hierin de aanjager en verbinder.  Samen zorgen we voor een gezonde leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag en ontmoeting. Onze kartrekkersrol in de regio is goed terug te zien binnen de Trendbreukaanpak.

We lanceerden in 2025 ‘De Plasklas’. Een methode om ouders te helpen hun kinderen zindelijk te krijgen. Kinderen die niet zindelijk zijn, mogen niet naar school en lopen meteen een achterstand op. De vraag naar ‘De Plasklas’ was groot. We werkten hierin ook samen met een afvalverwerkingsbedrijf, want: minder luiers is minder afval.

We gaven het startsein voor het programma ‘Taalrijke start’ tijdens een bijeenkomst met bibliotheken, kinderopvang, scholen en de jeugdgezondheidszorg. Prinses Laurentien was hierbij aanwezig. Een taalrijke start is een kansrijke start, omdat je kan meedoen in de samenleving en begrijpt hoe je gezond kan leven.

We hebben ook extra ingezet op het programma ‘Gezond leren leven’. Dit is een doorgaande lijn, van jong tot oud. Je kan peuters wel leren water drinken op de crèche, maar daar moet op school en later op werk ook aandacht voor zijn. De kinderopvang is sowieso dé plek om te starten met een gezonde leefstijl. Daarom hebben we sinds vorig jaar bij elke kinderopvangorganisatie een aanspreekpunt voor gezondheid. En in ons magazine ‘Spring mee’ gaven we praktische en wetenschappelijk onderbouwde tips over bewegen voor kinderen.

Als kernpartner in het netwerk Gezond Zuid-Limburg schreven we samen met MUMC+ de breed gedragen Visie op preventie. Deze visie vormt de basis om een samenhangende aanpak op preventie te realiseren. Van baby’s tot ouderen zorgen we dat gezondheid de basis is. Niet alleen in de zorg, maar ook op school, op het werk en in de buurt.